عراق در پی اختلالات ایجادشده در مسیرهای دریایی و افزایش چالش‌های لجستیکی، برنامه‌ریزی برای ایجاد مسیرهای جدید صادرات نفت را سرعت بخشیده است؛ برنامه‌ای که علاوه بر کاهش وابستگی بغداد به حمل‌ونقل دریایی، می‌تواند یک بازار قابل‌توجه برای تولیدکنندگان فولاد، ورق‌های سنگین و لوله‌های مورد استفاده در صنایع نفت و گاز ایجاد کند.

معدنی ها /بغداد مطالعات احداث یک شبکه خط لوله فرامرزی را با هدف اتصال عراق به سوریه و ترکیه آغاز کرده است. این پروژه که ظرفیت انتقال روزانه ۲ میلیون بشکه نفت خام را خواهد داشت، از مسیر راهبردی بصره–حدیثه–فیشخابور و حدیثه–بانیاس عبور می‌کند و بخشی از راهبرد عراق برای متنوع‌سازی مسیرهای صادرات انرژی به شمار می‌رود.
بر اساس طرح پیشنهادی، یک خط لوله ۵۶ اینچی از بصره تا حدیثه احداث خواهد شد که در ادامه به دو شاخه تقسیم می‌شود. یک شاخه به بندر بانیاس سوریه امتداد پیدا می‌کند و شاخه دیگر از طریق فیشخابور به خط لوله عراق–ترکیه متصل خواهد شد.
طول مجموع این شبکه حدود هزار کیلومتر برآورد شده و پیش‌بینی می‌شود پس از آغاز عملیات اجرایی، ساخت آن بین ۲۴ تا ۴۸ ماه زمان ببرد. با این حال، هنوز برآورد نهایی سرمایه‌گذاری، نحوه تأمین مالی و جزئیات مربوط به خرید تجهیزات و مصالح پروژه اعلام نشده است.

۱۳۵ هزار تن فولاد تنها برای یک بخش از پروژه
اگرچه اطلاعات دقیقی از میزان کل لوله و فولاد مورد نیاز شبکه جدید نفتی عراق منتشر نشده، اما یک مناقصه پیشین می‌تواند تصویری از ابعاد فولادی این پروژه ارائه دهد.
شرکت دولتی State Oil Projects Company (SCOP) در مه ۲۰۲۴ برای بخش بصره–حدیثه، خرید ۴۹۰ کیلومتر لوله فولادی ۵۶ اینچی از نوع LSAW با استاندارد API ۵L X۷۰ و ضخامت دیواره ۲۲.۲ میلی‌متر را در دستور کار قرار داده بود.
برآوردها نشان می‌دهد تنها برای تولید این میزان لوله، حدود ۱۳۵ هزار تن فولاد مورد نیاز خواهد بود؛ رقمی که البته اتصالات، تجهیزات جانبی و سایر محصولات فولادی مورد استفاده در اجرای پروژه را شامل نمی‌شود.
متال اکسپرت معتقد است با توجه به طولانی بودن مسیرهای شبکه جدید خطوط انتقال نفت عراق، اجرای این پروژه می‌تواند بازار فروش قابل‌توجهی برای ورق‌های سنگین، لوله‌های فولادی و سایر محصولات مرتبط با صنعت نفت و گاز ایجاد کند.

رقابت برای حضور در پروژه‌های زیرساختی عراق
عراق همزمان با بررسی این پروژه، مسیرهای دیگری را نیز برای کاهش وابستگی به صادرات دریایی نفت دنبال می‌کند. بغداد در ماه ژوئیه توافق‌های اولیه‌ای را با کنسرسیومی متشکل از Chevron، UCC و TI Capital برای بررسی مسیرهای راهبردی صادرات نفت تصویب کرد.
همچنین شرکت KBR مجوز ارائه خدمات مشاوره‌ای برای پروژه خط لوله بصره–حدیثه را دریافت کرده است؛ اقدامی که نشان می‌دهد مطالعات فنی و مهندسی پروژه وارد مرحله جدی‌تری شده است.
برای تولیدکنندگان فولاد، مرحله تعیین‌کننده بعدی، تکمیل مطالعات مهندسی، نهایی‌شدن مشخصات فنی خطوط لوله و اعلام حجم واقعی نیاز پروژه خواهد بود. آغاز مناقصات خرید برای بخش‌های مختلف شبکه نیز می‌تواند رقابت میان تولیدکنندگان ورق سنگین و لوله‌های فولادی را برای حضور در یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های زیرساخت انرژی منطقه افزایش دهد.
در شرایطی که عراق به دنبال بازطراحی نقشه صادرات نفت خود است، پروژه جدید خط لوله می‌تواند فراتر از یک طرح انرژی، به فرصتی مهم برای صنایع فولاد و تولیدکنندگان تجهیزات نفت و گاز تبدیل شود؛ بازاری بالقوه که ابعاد آن با ورود پروژه به مرحله اجرایی، شفاف‌تر خواهد شد./معدن24