در نگاه اول، «eNimon» شبیه یک خودروی برقی است؛ اما در واقع اصلاً خودرو نیست. این پروژه که توسط شرکت صنعتی ساندویک با همکاری آژانس تبلیغاتی BBDO Nordics ساخته شده، عمداً طوری طراحی شده که هیچ‌کدام از اجزای حیاتی یک خودروی برقی را نداشته باشد. نه باتری دارد، نه موتور، نه سیم‌کشی و نه حتی امکان حرکت. دلیلش ساده اما تکان‌دهنده است: تمام مواد معدنی استخراج‌شده از آن حذف شده‌اند.

معدنی ها /فائزه پناهی؛در نگاه اول، «eNimon» شبیه یک خودروی برقی است؛ اما در واقع اصلاً خودرو نیست. این پروژه که توسط شرکت صنعتی ساندویک با همکاری آژانس تبلیغاتی BBDO Nordics ساخته شده، عمداً طوری طراحی شده که هیچ‌کدام از اجزای حیاتی یک خودروی برقی را نداشته باشد. نه باتری دارد، نه موتور، نه سیم‌کشی و نه حتی امکان حرکت. دلیلش ساده اما تکان‌دهنده است: تمام مواد معدنی استخراج‌شده از آن حذف شده‌اند.

نام eNimon از عبارت «no mine» گرفته شده؛ یعنی «بدون معدن». سازندگان پروژه تصمیم گرفتند یک خودروی الکتریکی را تصور کنند که در ساخت آن از هیچ فلز یا ماده‌ای که ریشه معدنی دارد استفاده نشده باشد. نتیجه، یک سازه شفاف و توخالی است که فقط شکل ظاهری خودرو را حفظ کرده و عملاً چیزی برای کار کردن ندارد. این اثر اکنون در موزه ملی علوم و فناوری استکهلم به نمایش گذاشته شده؛ جایی که معمولاً نماد پیشرفت و نوآوری صنعتی است.

پیام پروژه دقیقاً همین‌جاست: اگر معدن را حذف کنیم، فناوری سبز هم متوقف می‌شود؛ برخلاف تصور رایج، خودروهای برقی «غیرمادی» یا «دیجیتالی» نیستند. بر اساس داده‌های صنعتی، بیش از ۹۰ درصد اجزای یک خودروی برقی از موادی ساخته می‌شود که مستقیماً از معدن می‌آیند. یک خودروی الکتریکی به‌طور متوسط شش برابر یک خودروی بنزینی به مواد معدنی نیاز دارد. لیتیوم برای باتری، مس برای موتور و انتقال برق، نیکل و کبالت برای پایداری و عمر باتری؛ حذف هرکدام، کل سیستم را از کار می‌اندازد.

eNimon دقیقاً همین حذف را انجام داده است. با کنار گذاشتن مواد معدنی، آنچه باقی مانده فقط یک پوسته بی‌جان است؛ این خودرو نه نماد آینده، بلکه تصویر توقف آینده است؛ تصویری که نشان می‌دهد گذار به انرژی پاک بدون معدن‌کاری ممکن نیست.

نکته مهم اینجاست که پروژه قصد ندارد معدن‌کاری را بی‌نقص یا بی‌هزینه نشان دهد. برعکس، هدف آن یادآوری یک واقعیت پنهان‌شده در تبلیغات سبز است: انرژی پاک هم زنجیره تأمین دارد و این زنجیره از زمین شروع می‌شود. اگر درباره استخراج، فرآوری، مصرف آب، انرژی و اثرات زیست‌محیطی معدن صحبت نشود، روایت «خودروی سبز» ناقص و گمراه‌کننده خواهد بود.

ساندویک با این پروژه به‌جای نمایش قدرت صنعتی خود، «نبود» را نمایش داده است؛ خودرویی که ساخته شده تا نشان دهد بدون معدن، اساساً چیزی برای ساختن وجود ندارد. eNimon نه محصول است، نه نمونه مفهومی؛ یک هشدار بصری است درباره شکاف میان آرزوهای سبز و واقعیت‌های صنعتی.

در نهایت، این خودروی بی‌حرکت یک سؤال ساده اما اساسی مطرح می‌کند: اگر قرار است جهان برقی شود، آیا می‌توان درباره معدن سکوت کرد؟ eNimon پاسخ را بدون کلمه می‌دهد؛ وقتی معدن حذف می‌شود، آینده هم از حرکت می‌ایستد./brandinginasia