پراکندگی ذخایر معدنی در نقاط مختلف استان و تنوع مواد معدنی، فرصت مناسبی را برای فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران ایجاد کرده است. کارشناسان معتقدند در شرایطی که اقتصاد کشور نیازمند تنوعبخشی به منابع درآمدی است، توسعه بخش معدن میتواند نقش مهمی در کاهش وابستگی به درآمدهای سنتی و ایجاد ارزش افزوده ایفا کند.
بر اساس آمارهای موجود، استان بوشهر دارای ۲۵۳ معدن دارای پروانه بهرهبرداری است که از این تعداد ۱۷۸ معدن فعال هستند. فعالیت این معادن تاکنون برای هزار و ۷۷۳ نفر اشتغال مستقیم ایجاد کرده و صدها فرصت شغلی غیرمستقیم نیز در بخشهای حملونقل، خدمات، صنایع وابسته و بازرگانی به وجود آورده است.
میزان استخراج سالانه معادن استان بیش از ۳۰ میلیون تن برآورد میشود که نشاندهنده ظرفیت بالای این بخش در اقتصاد استان است. در سالهای اخیر توجه به توسعه اکتشافات، احیای معادن راکد و تکمیل زنجیره ارزش مواد معدنی، به یکی از سیاستهای مهم حوزه صنعت و معدن استان تبدیل شده است.
لزوم پرهیز از خام فروشی
خامفروشی مواد معدنی، یکی از چالشهای این بخش است و توسعه صنایع فرآوری میتواند علاوه بر افزایش درآمد، فرصتهای شغلی بیشتری ایجاد کند. از همین رو سرمایهگذاری در صنایع معدنی و واحدهای فرآوری، یکی از نیازهای مهم بخش معدن استان محسوب میشود.
در سال گذشته ۳۳ معدن غیرفعال استان با حمایت دستگاههای اجرایی و پیگیری شورای معادن دوباره به چرخه تولید بازگشتند. احیای این معادن علاوه بر افزایش ظرفیت تولید، زمینه اشتغال مستقیم حدود ۲۶۰ نفر را فراهم کرده و نشان داده است که استفاده مجدد از ظرفیتهای راکد میتواند نقش مؤثری در رونق اقتصادی مناطق مختلف استان داشته باشد.
صدور چهار فقره گواهی کشف و شش پروانه بهرهبرداری جدید نیز از دیگر اقدامات انجام شده در این بخش است که با ظرفیت استخراج اسمی ۴۴۴ هزار تن، زمینه سرمایهگذاری ۲۷۶ میلیارد ریالی را فراهم کرده است.
توسعه صنایع فرآوری معادن
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان بوشهر با اشاره به وضعیت معادن در استان اظهار کرد: معاون نقش بسیار مهم و تاثیرگذاری را در عرصه تولید، اشتغال و درآمدزایی و ارزآوری برای کشور دارند.
نصرالله کشاورز با بیان اینکه استان بوشهر از ظرفیتهای ارزشمند معدنی برخوردار است، گفت: احیای معادن غیرفعال، حمایت از بهرهبرداران، رفع موانع تولید و ایجاد زمینه برای سرمایهگذاری جدید از مهمترین برنامههای حوزه معدن در سال جاری محسوب میشود.
توسعه صنایع فرآوری و جلوگیری از خامفروشی از اولویتهای اصلی این بخش است و تکمیل زنجیره ارزش مواد معدنی میتواند ضمن افزایش درآمد، فرصتهای شغلی بیشتری را در استان ایجاد کندوی افزود: تشکیل کمیتههای تخصصی، تقویت دبیرخانه شورای معادن، زمانبندی مشخص برای رسیدگی به پروندهها، مستندسازی تصمیمات و رعایت حقوق ذینفعان، از مهمترین ویژگیهای نظامنامه جدید معادن است که میتواند به تسهیل سرمایهگذاری و توسعه بخش معدن کمک کند.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان بوشهر ادامه داد: توسعه صنایع فرآوری و جلوگیری از خامفروشی از اولویتهای اصلی این بخش است و تکمیل زنجیره ارزش مواد معدنی میتواند ضمن افزایش درآمد، فرصتهای شغلی بیشتری را در استان ایجاد کند.
کشاورز تصریح کرد: در جلسات شورای معادن علاوه بر بررسی مسائل بهرهبرداران، طرحهای مهمی از جمله احداث مجتمع فرآوری مواد معدنی کربناته، سرمایهگذاری در حوزه فسفات، اکتشاف سلستین و عناصر نادر خاکی مورد بررسی قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: حمایت از سرمایهگذاران، تسهیل فعالیت فعالان معدنی، توسعه صنایع معدنی و بهرهگیری از ظرفیتهای موجود میتواند بخش معدن را به یکی از پیشرانهای اقتصادی استان تبدیل کند.
توسعه فعالیت های اکتشافی در معادن
استاندار بوشهر نیز با اشاره به ظرفیتهای معدنی استان اظهار کرد: استفاده از ظرفیت معادن برای ایجاد اشتغال پایدار و ارزش افزوده باید در کنار حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی دنبال شود.
در شرایط محدودیت منابع مالی دولت، حضور بخش خصوصی در مطالعات، اکتشاف و سرمایهگذاری معدنی اهمیت فراوانی دارد و مدیریت استان از سرمایهگذاران این حوزه حمایت میکندارسلان زارع با اشاره به اهمیت شناسایی دقیق ظرفیتهای معدنی استان گفت: توسعه فعالیتهای اکتشافی و سرمایهگذاری باید متناسب با ملاحظات زیستمحیطی انجام شود تا ضمن رونق اقتصادی، صیانت از منابع طبیعی نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در شرایط محدودیت منابع مالی دولت، حضور بخش خصوصی در مطالعات، اکتشاف و سرمایهگذاری معدنی اهمیت فراوانی دارد و مدیریت استان از سرمایهگذاران این حوزه حمایت میکند.
استاندار بوشهر با اشاره به مسئولیت اجتماعی معادن خاطرنشان کرد: بهرهبرداران باید در کنار فعالیت اقتصادی، حفاظت از محیط زیست را نیز مدنظر قرار دهند و اجرای طرحهایی مانند تولید و کاشت نهال، آبخیزداری، احیای پوشش گیاهی، تثبیت خاک و مدیریت روانآبها میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
زارع تصریح کرد: برخی منابع معدنی از سرمایههای ارزشمند و در مواردی تجدیدناپذیر هستند و در صورتی که بهرهبرداری از آنها موجب آسیب جدی به طبیعت شود، باید حفظ این ذخایر برای نسلهای آینده نیز مورد توجه قرار گیرد.
استاندار بوشهر تأکید کرد: توسعه فعالیتهای معدنی باید بر اساس مطالعات آمایش سرزمین انجام شود تا ضمن ایجاد رونق اقتصادی و اشتغال، حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست نیز تضمین شود.
معدن؛ فرصتی برای آینده اقتصاد بوشهر
بخش معدن میتواند در کنار صنایع انرژی، به یکی از پایههای مهم اقتصاد بوشهر تبدیل شود. توسعه صنایع فرآوری، جذب سرمایهگذاری، اکتشاف ذخایر جدید، تکمیل زنجیره ارزش و بهرهگیری از فناوریهای نوین، ظرفیت ایجاد هزاران فرصت شغلی جدید را در استان فراهم میکند.
احیای معادن راکد، حمایت از فعالان معدنی، توسعه زیرساختها و توجه همزمان به مسئولیتهای اجتماعی و محیطزیستی نیز از الزاماتی است که میتواند مسیر توسعه پایدار این بخش را هموار کند.
بوشهر امروز در کنار دریا، انرژی و تجارت، گنجینهای ارزشمند در دل زمین خود دارد؛ ظرفیتی که در صورت برنامهریزی اصولی و مشارکت بخش خصوصی، میتواند به موتور محرک اشتغال، تولید، درآمدزایی و توسعه اقتصادی استان تبدیل شود. / مهر
