برای نخستین بار از سال ۲۰۰۹، بازار جهانی مس با پدیده «کسری ساختاری» و ناتوانی زنجیره عرضه در پاسخگویی به تقاضا روبرو شده است. کارشناسان هشدار میدهند که برخلاف ادوار گذشته، این بار تقاضای ناشی از توسعه هوش مصنوعی، مراکز داده و خودروهای برقی، شتابی استراتژیک به مصرف این فلز سرخ بخشیده که با کاهش شدید اکتشافات بکر همخوانی ندارد.
معدنی ها /در حالی که جهان به سوی برقیسازی و توسعه فناوریهای پیشرفته پیش میرود، تحلیلهای جدید از بازگشت پدیده «کسری ساختاری» در بازار مس خبر میدهند.
تکرار تاریخ با محرکهای متفاوت
برای نخستین بار پس از ۱۵ سال (از سال ۲۰۰۹)، بازار جهانی مس دوباره با کمبود عرضه مواجه شده است. اما کارشناسان معتقدند محرکهای فعلی برخلاف دهه گذشته، ماهیتی استراتژیکتر و ماندگارتر دارند. روندهایی نظیر توسعه خودروهای برقی (EVs)، مراکز داده (Data Centers) برای پشتیبانی از هوش مصنوعی، ذخیرهسازهای باتری و نوسازی شبکههای برق، تقاضای جهانی را به سطوحی رسانده که زنجیره عرضه توان پاسخگویی به آن را ندارد.
پارادوکس عرضه: کمبود پروژه، نه کمبود منبع
یکی از نکات کلیدی در این تحلیل، تفکیک میان «وجود منابع» و «امکان استخراج» است. بر اساس این گزارش، جهان با کمبود ذخایر مس روبرو نیست، بلکه بحران اصلی در نبود پروژههایی است که بتوانند از مراحل تأمین مالی، اخذ مجوز و توسعه به سرعت عبور کرده و به مرحله تولید برسند.
دادههای مؤسسه S&P Global این وضعیت هشداردهنده را تأیید میکند؛ به طوری که در دهه گذشته تنها ۱۴ کشف بزرگ مس صورت گرفته که این مقدار تنها ۳.۵ درصد از کل کشفیات از سال ۱۹۹۰ تاکنون را تشکیل میدهد.
سقوط اکتشافات بکر و مخاطره برای آینده
تحلیلها نشان میدهد که علیرغم افزایش قیمت مس و رشد بودجههای اکتشافی، مقیاس کشفیات جدید در حال کاهش است. در حال حاضر، صنعت مس به جای شناسایی ذخایر بکر (Grassroots Exploration) که به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده، بر گسترش ذخایر شناختهشده در اطراف معادن موجود (Brownfields Exploration) متمرکز شده است.
این استراتژی اگرچه ممکن است در کوتاهمدت رشد منابع را تقویت کند، اما از دیدگاه کارشناسان، تأثیری در بازسازی زنجیره توسعه پروژههای آتی ندارد و در واقع، آیندهی تأمین مس را برای دهههای پیشرو به شدت با خطر مواجه میکند. / معدن نیوز
