معدنی ها /شاپور میرزایی با اشاره به موانع موجود در مسیر فعالیتهای اکتشافی گفت: اخذ مجوزهای مرتبط با سازمان حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی همچنان از مهمترین گلوگاههای اکتشاف به شمار میرود و در کنار آن، تعدد نهادهای تصمیمگیر، روند پاسخگویی و صدور مجوزها را طولانی و غیرقابل پیشبینی کرده است.
وی افزود: اگرچه بخشی از فرآیندهای اداری در سالهای اخیر به سامانههای الکترونیکی منتقل شده، اما بروکراسی تنها شکل دیجیتال پیدا کرده و هنوز کوتاه، هوشمند و کارآمد نشده است.
مدیر اکتشاف شرکت مس درخشان تختگنبد با اشاره به وضعیت امنیت سرمایهگذاری در بخش معدن اظهار داشت: بهبود معناداری در این زمینه ایجاد نشده و تغییرات مستمر مقررات، بخشنامهها و دستورالعملها، افق برنامهریزی را برای سرمایهگذاران مبهم کرده است.
میرزایی یکی دیگر از چالشهای اساسی حوزه اکتشاف را موانع اقتصادی دانست و گفت: هزینه حفاری و خدمات فنی، بهویژه در مناطق دورافتاده، بسیار بالا است و در عین حال دسترسی فعالان این بخش به منابع مالی بلندمدت محدود باقی مانده است.
وی افزود: بانکها نیز عملاً حضور مؤثری در تأمین مالی فعالیتهای اکتشافی ندارند و سرمایهگذاران با ریسک بالای اکتشاف، بدون برخورداری از ابزارهای کافی برای پوشش این ریسک مواجه هستند.
به گفته وی، بودجه ناکافی برای پوشش ریسک، ضعف بیمههای اکتشافی و نبود صندوقهای واقعی سرمایهگذاری خطرپذیر، از دیگر خلأهای جدی در مسیر تأمین مالی پروژههای اکتشافی محسوب میشود.
مدیر اکتشاف شرکت مس درخشان تخت گنبد همچنین به چالشهای فنی و علمی این حوزه اشاره کرد و گفت: صنعت اکتشاف ایران همچنان در برخی حوزهها با فاصله قابلتوجهی نسبت به فناوریهای نوین، بهویژه در زمینه حفاریهای عمیق و روشهایی مانند حفاری RC، مواجه است.
میرزایی نبود تجهیزات و ابزارهای پیشرفته ژئوفیزیکی، دشواری دسترسی به آزمایشگاههای معتبر و استاندارد و همچنین محدودیت در خدمات آزمایشگاهی و آنالیزی را از دیگر موانع توسعه اکتشاف عنوان کرد.
وی همچنین کمبود شرکتهای مشاور مستقل و حرفهای با استانداردهای بینالمللی را یکی دیگر از ضعفهای ساختاری این بخش دانست.
میرزایی با اشاره به برخی چالشهای اجتماعی و اجرایی در حوزه اکتشاف گفت: در برخی مناطق، فعالیتهای اکتشافی با تعارضاتی از سوی جوامع محلی مواجه میشود و در بعضی مناطق نیز نگاه امنیتی و سلبی به فعالیتهای اکتشافی وجود دارد.
وی تأکید کرد: مجموعه این عوامل باعث افزایش ریسک، هزینه و زمان اجرای پروژههای اکتشافی شده و جذابیت سرمایهگذاری در این بخش را کاهش میدهد.
مدیر اکتشاف شرکت مس درخشان تختگنبد با اشاره به برخی اصلاحات انجامشده از سال ۱۴۰۰ گفت: اقداماتی برای بهبود شرایط صورت گرفته که از جمله آنها میتوان به فعالتر شدن سازمانهای دولتی در تولید اطلاعات پایه و شفافتر شدن نسبی سامانههای الکترونیکی ثبت محدودههای معدنی اشاره کرد.
وی تلاش برای احیای محدودههای راکد و سلب صلاحیت از دارندگان غیرفعال را نیز از دیگر اقدامات انجامشده عنوان کرد، اما معتقد است این اصلاحات همچنان محدود و ناکافی هستند.
میرزایی در پایان تأکید کرد: دولت باید در حوزه اکتشاف از نقش بازیگر به نقش داور تغییر جایگاه دهد تا زمینه حضور واقعی و گسترده بخش خصوصی فراهم شود.
به گفته وی، تا زمانی که ساختار اکتشاف به سمت یک فضای رقابتی، سرمایهپذیر و مبتنی بر نقشآفرینی حرفهای بخش خصوصی حرکت نکند، صرف افزایش مشارکتها نمیتواند به معنای ارتقای کیفیت اکتشافات باشد./معدن24