معدنی ها /حاشیه نخست این هفته به برنامه جدید ایمیدرو برای واگذاری محدودههای معدنی به بخش خصوصی میپردازد؛ موضوعی که با اعلام واگذاری ۱۰۰ محدوده معدنی در استانهای مختلف وارد مرحله تازهای شده است؛ محمدمسعود سمیعینژاد، رئیس هیئت عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران، اعلام کرده این محدودهها در سال جاری از طریق مزایده به بخش خصوصی واگذار شدهاند تا زمینه فعالسازی آنها فراهم شود. این اقدام در چارچوب برنامه هفتم پیشرفت و با هدف افزایش مشارکت بخش خصوصی و تعاونی در فعالیتهای معدنی دنبال میشود؛ از سوی دیگر، ایمیدرو برنامه واگذاری ۲۷۰ پروانه اکتشافی در قالب ۳۰ بسته سرمایهگذاری به ارزش ۱۸ هزار میلیارد تومان را نیز مطرح کرده است. تجمیع محدودههای نزدیک به یکدیگر در بستههای سرمایهگذاری و عرضه برخی پروانههای بهرهبرداری از طریق بورس نیز از دیگر مسیرهای مورد توجه این سازمان است؛ با این حال، پرسش اصلی این است که واگذاری محدودهها تا چه اندازه به سرمایهگذاری واقعی، آغاز عملیات اکتشافی و افزایش تولید منجر خواهد شد و چه سازوکاری برای جلوگیری از باقی ماندن این محدودهها در چرخه طولانی مزایده و بلاتکلیفی وجود دارد./ دنیای اقتصاد و خبرگزاری صداوسیما
حاشیه دوم این هفته به طرح تازه ایمیدرو برای تأمین مالی معادن بزرگ مس و طلا از مسیر سرمایهگذاری عمومی اختصاص دارد؛ محمدمسعود سمیعینژاد از برنامه تشکیل یک شرکت سهامی عام پروژه برای تجمیع و توسعه حدود ۶۰ معدن بزرگ مس و طلا خبر داده است؛ مدلی که قرار است با استفاده از ظرفیت بازار سرمایه و جذب منابع عمومی، امکان تأمین مالی پروژههای معدنی را فراهم کند. به گفته رئیس هیئت عامل ایمیدرو، بخشی از زنجیرههای معدنی کشور، بهویژه در حوزه آهن و فولاد، از ظرفیتهای پیشبینیشده در برنامههای توسعهای عبور کردهاند و سیاستگذاری جدید باید به سمت بخشهایی با ارزش افزوده بالاتر حرکت کند؛ به همین دلیل، فعالسازی ذخایر مس، طلا و پلیمتال در اولویت قرار گرفته است. در این الگو، معادن موردنظر قرار است پشتوانه تأمین مالی پروژهها باشند؛ طرحی که در صورت نهایی شدن ساختار اجرایی و شفاف شدن نحوه مشارکت سهامداران، میتواند مسیر تازهای برای ورود سرمایههای خرد و کلان به توسعه معادن ایجاد کند؛ البته هنوز جزئیات نهایی شرکت، نحوه ارزشگذاری معادن، سهم سرمایهگذاران و زمان عرضه سهام اعلام نشده است./دنیای اقتصاد
حاشیه سوم این هفته به نگرانی از تشدید محدودیت گاز و تأثیر آن بر تولید فولاد در زمستان میپردازد؛ در شرایطی که بخش مهمی از تولید فولاد ایران به واحدهای احیای مستقیم و تأمین مستمر گاز وابسته است، گزارش تازه مؤسسه بینالمللی اساندامام (SMM) از کسری روزانه حدود ۴۳۰ میلیون مترمکعب گاز در کشور و نامشخص بودن وضعیت تأمین صنایع در فصل سرد خبر میدهد. بر اساس برآورد این مؤسسه، تولید آهن اسفنجی در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱۴ میلیون تن بوده و تولید هر تن آهن اسفنجی بهطور متوسط به ۲۶۵ مترمکعب گاز نیاز دارد؛ به همین دلیل، کاهش روزانه ۵ میلیون مترمکعبی گاز تحویلی به این بخش میتواند حدود ۱۹ هزار تن از تولید را در معرض خطر قرار دهد و کاهش ۱۰ میلیون مترمکعبی، این رقم را به حدود ۳۸ هزار تن برساند. اهمیت این موضوع از آن جهت است که واحدهای احیای مستقیم امکان فعالیت در ظرفیتهای بسیار پایین را ندارند و در صورت افت فشار یا محدودیت شدید گاز، احتمال توقف خطوط تولید وجود دارد؛ هرچند ذخایر آهن اسفنجی و قراضه میتوانند برای مدتی بخشی از کمبود مواد اولیه را جبران کنند، اما جایگزینی کامل تولید ازدسترفته به حجم بالایی از ذخایر نیاز دارد. این هشدار در شرایطی مطرح میشود که صنعت فولاد پیشتر نیز از محدودیتهای انرژی آسیب دیده و تداوم ناپایداری گاز میتواند برنامه تولید و صادرات زنجیره فولاد را در ماههای پیشرو تحت تأثیر قرار دهد.
حاشیه چهارم این هفته به بازگشت فعالیت معدن بوکسیت تاش در ارتفاعات شاهوار و ادامه مناقشه بر سر پیامدهای زیستمحیطی آن اختصاص دارد؛ معدنی که پس از سالها توقف و اعتراضهای محلی، بار دیگر مجوز فعالیت دریافت کرده و موضوع آن به یکی از بحثهای مهم درباره تعارض توسعه معدنی و حفاظت از منابع طبیعی تبدیل شده است. بر اساس گزارش منتشرشده در فوربز در ۲۸ آبان، ازسرگیری فعالیت این معدن در شرایطی صورت گرفته که نگرانیها درباره منابع آب، پوشش گیاهی و زیستگاه حیاتوحش منطقه همچنان پابرجاست؛ شاهوار یکی از منابع مهم تأمین آب شاهرود و بسطام محسوب میشود و فعالان محیطزیست نسبت به پیامدهای فعالیت معدنی بر کیفیت آب و ساختار طبیعی کوهستان هشدار دادهاند. اهمیت این معدن تنها به ذخایر بوکسیت آن محدود نمیشود؛ مواد معدنی استخراجشده از این منطقه در زنجیره تأمین مجتمع آلومینای جاجرم قرار داشتهاند و به همین دلیل، توقف یا ازسرگیری فعالیت آن بر تأمین مواد اولیه این مجموعه نیز اثرگذار است. طبق گزارشهای پیشین، مجوز یکساله صادرشده برای معدن تاش، انتقال حدود ۱۸ هزار تن مواد انباشتهشده را شامل میشود و به معنای صدور مجوز برای استخراج جدید نیست؛ با این حال، اختلافنظر درباره آثار زیستمحیطی و ضرورت تأمین مواد اولیه همچنان ادامه دارد.
حاشیه پنجم این هفته به تغییر جایگاه شرکتهای بزرگ معدنی و فولادی در معاملات بورس کالا میپردازد؛ بر اساس گزارش معاملات هفته منتهی به ۲۹ آبان ۱۴۰۵، بازار فیزیکی بورس کالای ایران حدود ۳ میلیون و ۱۵۴ هزار تن محصول به ارزش بیش از ۱۴۷ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان معامله کرده است؛ در این میان، شرکت ملی صنایع مس ایران با فروش ۵۴ هزار و ۱۶۹ تن محصولات مسی و مولیبدنی به ارزش ۱۸ هزار و ۸۳۸ میلیارد تومان در صدر شرکتها از نظر ارزش معاملات قرار گرفته و فولاد مبارکه اصفهان با فروش ۱۳۲ هزار و ۱۹۰ تن ورق گرم و سرد به ارزش ۱۸ هزار و ۳۷۳ میلیارد تومان در جایگاه دوم ایستاده است. فولاد آلیاژی ایران با ۴ هزار و ۳۵۱ میلیارد تومان و گلگهر با ۳ هزار و ۷۳۹ میلیارد تومان ارزش فروش نیز در رتبههای بعدی قرار گرفتهاند؛ نکته قابل توجه این گزارش، پیشی گرفتن ارزش معاملات شرکت ملی مس از فولاد مبارکه در این هفته است، هرچند حجم فروش فیزیکی این دو شرکت قابل مقایسه مستقیم نیست و تفاوت نوع محصول و قیمت واحد نیز در ارزش نهایی معاملات نقش دارد. مقایسه با هفته قبل نیز نشان میدهد ارزش معاملات بازار فیزیکی از حدود ۱۳۶ هزار و ۸۹۵ میلیارد تومان به بیش از ۱۴۷ هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان رسیده است؛ افزایشی که از رشد ارزش مبادلات در بازار مواد اولیه و محصولات صنعتی حکایت دارد./کالاخبر
لازم به ذکر است درج اخبار و حاشیههای هفتگی حوزه معدن و صنایع معدنی در این بخش به منزله تأیید محتوای آنها نیست و معدنیها صرفاً به بازتاب و گردآوری اخبار و اظهارات منتشرشده در این حوزه میپردازد.