معدنی ها /فائزه پناهی؛ماجرا از صبح روز گذشته شروع شده و به گفته دبیر انجمن صنعت سیمان، در برخی کارخانهها عملاً فقط ۱۰ درصد برق در اختیار تولید قرار گرفته است. اتفاقی که از نگاه تولیدکنندگان، نهتنها قابل پیشبینی نبوده، بلکه حتی مشخص نیست تا چه زمانی ادامه خواهد داشت.
این در حالی است که شهریور برای سیمانیها ماه مهمی است، کارخانهها معمولاً تعمیرات خود را در مرداد انجام میدهند تا در شهریور بتوانند تولید را بالا ببرند. از مهر و آبان هم دوباره نگرانی درباره تأمین سوخت مطرح میشود. بنابراین اگر قرار بود جایی برای جبران افت تولید تابستان وجود داشته باشد، شهریور همان ماه بود، اما حالا همان فرصت هم در حال از بین رفتن است.
علیاکبر الوندیان، دبیر انجمن صنعت سیمان، گفته است سال گذشته حدود ۶۵۰ مگاوات برق به صنعت سیمان اختصاص داشت، اما این رقم امسال به حدود ۴۰۰ مگاوات رسیده است. با محدودیتهای جدید، حتی این سهم نیز عملاً میتواند به کمتر از ۱۰۰ مگاوات برسد.
این اعداد فقط روی کاغذ نگرانکننده نیستند. کارخانه سیمان با یک خط تولید معمولی طرف نیست که برق چند ساعت قطع شود و بعد دوباره دستگاهها را روشن کنند و کار ادامه پیدا کند.
کوره باید پیوسته کار کند. وقتی برق قطع میشود، کوره از مدار خارج و سرد میشود و راهاندازی دوباره آن زمان و هزینه میبرد. به همین دلیل، خاموشی چندساعته الزاماً به معنی چند ساعت کاهش تولید نیست؛ ممکن است بخش قابل توجهی از برنامه تولید کارخانه را به هم بزند.
مشکل دیگر، نحوه اعلام محدودیتهاست. اگر کارخانه بداند قرار است دو روز در هفته برق نداشته باشد، میتواند برای تولید، تعمیرات، نیروی انسانی و فروش برنامهریزی کند. اما وقتی صبح یک روز کاری ناگهان با محدودیت ۹۰ درصدی مواجه میشود، عملاً برنامهریزی از دست تولیدکننده خارج میشود.
اینجاست که باید از وزارت نیرو و وزارت صمت پرسید: بالاخره برنامه برق صنعت چیست؟طبق گفته انجمن سیمان، وقتی موضوع از وزارت نیرو پیگیری شده، پاسخ این بوده که وزارت صمت درخواست محدودیت برق سیمانیها را داده است. پیگیری از وزارت صمت هم ظاهراً به پاسخ روشنی نرسیده و موضوع به مراجع بالادستی حواله شده است.
برای صنعتی که باید درباره تولید چند ماه آینده تصمیم بگیرد، «مراجع بالادستی گفتهاند» برنامه تولید محسوب نمیشود؛ از طرف دیگر، گفتههای احمدرضا عمرانیفرد، عضو انجمن صنعت سیمان، نشان میدهد حتی خرید برق از بازار آزاد هم نتوانسته راه فرار مطمئنی برای کارخانهها باشد. به گفته او، کارخانهای که پیشتر حدود ۷ مگاوات برق آزاد خریداری میکرد، اکنون در بورس انرژی حتی نتوانسته بیشتر از یک مگاوات برق تأمین کند.
یعنی تولیدکننده نه برق کافی از شبکه دارد و نه میتواند کمبود را از بازار آزاد جبران کند، در چنین شرایطی، انتظار برای حفظ تولید و ثبات بازار کمی عجیب است.
سیمان یکی از کالاهایی است که کاهش تولیدش دیر یا زود خودش را در بازار نشان میدهد. شاید در روزهای اول، انبارها و موجودی بازار اجازه ندهند اتفاق خاصی بیفتد، اما اگر محدودیتها ادامهدار شود، کاهش عرضه میتواند به بازار فشار وارد کند.
از آن طرف، اگر تولیدکننده بخواهد برق گرانتر از بورس یا بازار آزاد بخرد، هزینه تولید بالا میرود. پس در هر دو حالت، صنعت هزینه ناترازی برق را پرداخت میکند؛ یا با کاهش تولید، یا با افزایش هزینه.
مسئله فقط سیمان هم نیست، وقتی تولید یک صنعت انرژیبر با تصمیمهای مقطعی و بدون برنامه دچار نوسان میشود، زنجیره بعد از آن هم تحت تأثیر قرار میگیرد؛ از حملونقل و اشتغال گرفته تا ساختوساز و پروژههای عمرانی.
سؤال اصلی اینجاست که چرا قرار است هزینه مدیریت ناترازی برق، هر بار از جیب تولیدکننده پرداخت شود؟صنعت سیمان سال گذشته با برق بیشتر توانست بازار را بدون تنش جدی پشت سر بگذارد. امسال برق کمتر گرفته، اما همچنان از آن انتظار تولید و عرضه پایدار وجود دارد. حالا در شهریور، درست زمانی که کارخانهها باید افت تولید ماههای گذشته را جبران کنند، محدودیت ۹۰ درصدی دوباره اعمال شده است.
اگر سیاستگذار تصمیم گرفته برق صنایع را محدود کند، باید حداقل برنامه مشخصی ارائه دهد. تولیدکننده باید بداند چه میزان برق دارد، چه روزهایی محدودیت اعمال میشود و برای تأمین برق جایگزین چه گزینهای در اختیارش است.
خاموشی ناگهانی شاید برای مدیریت چند روزه شبکه جواب بدهد، اما برای صنعت، هزینهاش خیلی بیشتر از چند ساعت خاموشی است؛ سیمانیها حالا فقط برق نمیخواهند؛ برنامه میخواهند. چون کارخانهای که نمیداند فردا چند درصد برق دارد، حتی اگر برق هم داشته باشد، نمیتواند برای فردای تولیدش تصمیم بگیرد.
مخاطبین عزیز پایگاه خبری–تحلیلی "معدنیها"؛ شما میتوانید از دایرکت پیج اینستاگرام "معدنیها" به آدرس madanihanews برای ارائه نقطه نظرات، پیشنهادها، انتقادها و سایر پیامهای خود با ما در ارتباط باشید.
