معدنی ها / این تحول برای صنعت فولاد ایران اهمیت ویژهای دارد. حفظ جایگاه در بازارهای آینده تنها با افزایش ظرفیت تولید ممکن نیست و نوع فناوری، بهرهوری انرژی و ردپای کربن محصولات نیز نقش پررنگتری خواهند داشت.
دادههای انجمن جهانی فولاد نشان میدهد در سال ۲۰۲۴ شدت انتشار دیاکسیدکربن در مسیر کوره بلند و کنورتور اکسیژنی حدود ۲.۳۴ تن به ازای هر تن فولاد خام بوده؛ در حالی که این رقم برای مسیر آهن اسفنجی و کوره قوس الکتریکی حدود ۱.۴۷ تن و برای تولید از قراضه با کوره قوس حدود ۰.۶۹ تن گزارش شده است.
در این میان، فولاد خوزستان به دلیل استفاده گسترده از احیای مستقیم و کورههای قوس الکتریکی از نقطه شروع مناسبی برای حرکت به سمت فولاد کمکربن برخوردار است. با این حال، استفاده از کوره قوس بهتنهایی به معنای تولید فولاد سبز نیست و میزان واقعی انتشار به نوع مواد اولیه، منشأ برق، بهرهوری تجهیزات و عملکرد کل زنجیره تولید وابسته است.
در سال ۱۴۰۳، فولاد خوزستان حدود ۲.۹ میلیون تن شمش فولادی و بیش از ۵.۱ میلیون تن آهن اسفنجی تولید کرد؛ با این حال، محدودیتهای انرژی باعث از دست رفتن حدود ۹۸۰ هزار تن تولید شد. این موضوع نشان میدهد مزیت فناوری زمانی به مزیت اقتصادی واقعی تبدیل میشود که با انرژی پایدار و کمکربنتر همراه باشد.
پروژههایی مانند زمزم ۳ نیز در همین چارچوب اهمیت پیدا میکنند. این طرح با ظرفیت طراحی حدود ۱.۷۶ میلیون تن آهن اسفنجی در سال، علاوه بر تقویت بخش آهنسازی، میتواند به متوازنتر شدن زنجیره و پایداری بیشتر تولید کمک کند.
مسیر آینده فولاد خوزستان به مجموعهای از عوامل وابسته است: تأمین برق پایدار، توسعه انرژی کمکربن، کاهش مصرف انرژی، افزایش بهرهوری، هوشمندسازی فرآیندها و ایجاد نظام دقیق برای اندازهگیری و راستیآزمایی انتشار کربن.
مزیت فولاد خوزستان در مسیر فولاد کمکربن از فناوری آغاز میشود، اما در فناوری متوقف نمیماند.
آینده رقابت در صنعت فولاد، تنها تولید بیشتر نیست؛ تولید بهرهورتر، رقابتیتر و کمکربنتر است./دنیای معدن